Skuteczne i bezpieczne zaopatrzenie owoców w wapń

Wapń jest bardzo ważnym pierwiastkiem dla prawidłowego odżywienia mineralnego roślin sadowniczych. Niska jego zawartość w owocach prowadzi do znacznego pogorszenia ich jakości oraz podatności na wiele chorób fizjologicznych (gorzką plamistość podskórną, rozpady fizjologiczne, zbrązowienie przygniezdne). Mimo powszechnej obecności tego składnika w glebie nie jest on przemieszczany do owoców. Jedyną skuteczną metodą jest dostarczenie wapnia zawiązkom w formie nawożenia pozakorzeniowego. Wapń naniesiony na liście nie jest transportowany do owoców dlatego powinno zwrócić się szczególną uwagę na dokładne pokrycie owoców roztworem nawozu wapniowego. Zwiększenie zawartości wapnia w owocach prowadzi do szeregu pozytywnych skutków, między innymi owoce w mniejszym stopniu są opanowywane przez choroby fizjologiczne i zdecydowanie lepiej się przechowują utrzymując wysoką jędrność.

Opryskiwania wapniem przeprowadza się co około 2 tygodnie. W początkowym okresie, kiedy zawiązki i liście są wrażliwe należy stosować niższe stężenia sukcesywnie je podwyższając. Zabieg trzeba tak wykonać aby w jak najdokładniej pokryć zawiązki cieczą roboczą. Nawozów pozakorzeniowych nie powinno się stosować w słoneczny, upalny dzień, ponieważ wiąże się to z możliwością uszkodzenia liści i zawiązków.

W „Programie Poprawy Jakości Owoców” bardzo ważne miejsce zajmuje Fruton – płynny chlorek wapnia. Intensywne zabiegi Frutonem należy rozpocząć w lipcu. Fruton ma wszystkie najważniejsze zalety chlorku wapnia a równocześnie jest pozbawiony jego wad. Wśród związków wapnia stosowanych w pozakorzeniowym nawożeniu chlorek jest najlepiej wchłaniany przez owoce. Po opryskaniu, wapń może wniknąć do owoców jedynie w środowisku wodnym. Po wyschnięciu nawozu, wapń zostaje na powierzchni skórki, nie spełniając swojej roli. Natomiast wapń w postaci chlorku, który jest bardzo higroskopijny (wiąże parę wodną zawartą w powietrzu) ma szansę wnikać do owoców znacznie dłużej. Dodatkowo Fruton w przeciwieństwie do budowlanego chlorku wapnia jest bezpieczny dla roślin i ludzi. Po zastosowaniu ciecz zostaje w miejscu, gdzie została naniesiona, nie „zbiera” się na brzegach liści i w zagłębieniu szypułkowym owoców co jest główną wadą chlorku wapnia powodującego uszkodzenia fitotoksyczne („poparzenia”). Budowlany CaCl2 zawiera pozostałości metali ciężkich, przez które to w poprzednich latach m.in. w Niemczech podnoszono problem stosowania tego preparatu w aspekcie importu polskich jabłek.

Fruton jest nawozem zarejestrowanym do stosowania w sadownictwie ze statusem nawozu Wspólnoty Europejskiej w przeciwieństwie do pozostałych form chlorku wapnia, których z formalnego punktu widzenia nie można stosować.

Przemysłowy odpadowy chlorek wapniowy przez wiele lat szeroko stosowany w Polskich sadach do podniesienia zawartości wapnia w owocach zawiera pewną domieszkę tlenków wapnia (CaO) i magnezu (MgO) odpowiedzialnych za uszkodzenia fitotoksyczne oraz za wysokie pH roztworu uniemożliwiające stosowanie łącznie z fungicydami. Substancja aktywna fungicydu Captan 80WG/50 WP (kaptan) hydrolizuje tzn. zostaje rozłożona w zasadowym, wysokim pH. Fruton zaś ma pH obojętnym, dlatego możliwe jest łączne stosowanie z fungicydami przed zbiorem owoców.

dr inż. Adam Słowiński